Futbol jakiego nie znacie. Niepopularności, introwertyczne ciekawostki i rzeczy, które moglibyście wiedzieć o piłce, ale nie wiecie czy chce Wam się o nie spytać. Czterech braci, cztery pióra, cztery wizje.

Za tym blogiem stoją
bracia Nosalowie:

Bartek (1987) - fan Ruuda Gullita, którego pamięta z racji fryzury a nie gry, Leeds Utd, gdy prowadził je David O'Leary i Islandii, którą miał przyjemność objechać; trwające do dziś dzieciństwo spędza na fascynacji strojami piłkarskimi; za najwspanialszy uważa mundial we Francji, a do końca życia nie wybaczy reprezentacji Polski, że nie wyszła z grupy na Euro 2012

Przemek (1984) - przez pół życia próbujący łączyć sport z socjologią i socjologię ze sportem, wplatając w to technologię; jego rejestr Polaków grających za granicą, obcokrajowców grających w Polsce i największych piłkarskich obieżyświatów jest obecnie dwa razy dłuższy niż równik; mundial jego dzieciństwa odbył się w USA

Radek (1978) - jedyny żyjący fan mistrzostw świata Italia 1990 oraz największy kibic Giuseppe "Il Principe la Roma" Gianniniego; kapłan kultu charyzmatycznych rozgrywających z numerem 10 takich jak Gheorghe Hagi i Carlos Valderrama; tęskni za powrotem do świetności polskiego hokeja na lodzie

Sławek (1976) - gdy tylko zamknie oczy widzi Diego Maradonę mijającego rywali w Meksyku, kompendium o tamtych mistrzostwach jest jego piłkarską biblią; kultywuje pamięć o testach do Olimpii Poznań, do której można było się dostać kopiąc piłkę 10 razy w poprzeczkę

Wydawnictwo Kopalnia poprosiło ich o napisanie rozdziału o maluczkich na mistrzostwach świata, a Michał Okoński stwierdził, że czytają ich piłkarscy hipsterzy. Są z tego dumni.

Locations of Site Visitors

Blog > Komentarze do wpisu
F****** Onyszko

Tyle razy powtarzałem sobie, że muszę o tym napisać, ale jakoś zawsze coś stawało na przeszkodzie. Dzisiaj jednak urodziny obchodzi Arkadiusz Onyszko (ur. 12.01.1974), więc lepszej okazji już nie będzie. Tak więc, chciałem ogłosić, że jego (auto)biografia "Fucking Polak. Nowe życie", która wyszła spod ręki Izabeli Koprowiak to jedna z najciekawszych piłkarskich biografii polskich piłkarzy.

fuckingpolaknowezyciebiext40548215

Przyznam, że nie jestem fanem (auto)biografii zawodników urodzonych w latach 80-tych czy 90-tych. Zwykle są one tłuczone według jednego szablonu, ich wartość poznawcza jest zerowa, a literacka - nawet ujemna. Uwaga, oto uniwersalny wzór piłkarskiej biografii:

1) dorastałem w: biedzie/ trudnej dzielnicy/ niepełnej rodzinie

ale

2) posłuchałem: mamy/ taty/ starszego kolegi/ dziadka/ nauczyciela trenera

i wtedy

3) zawziąłem się i: ciężko trenowałem + poświęciłem wszystko piłce + wracałem do domu po zmroku na miękkich nogach + na tych miękkich nogach jeszcze wyciągałem piłkę z szafy i obijałem ją o ścianę,

więc

4) pojawiły się pierwsze sukcesy + stałem się gwiazdą drużyny + zostałem dostrzeżony w całym kraju

i wtedy

5) doznałem strasznej kontuzji/ wydarzyła się tragedia rodzinna/ przyszedł zły trener/ odbiła mi sodówka/ zaczął pić, palić, grać w karty

ale wkrótce się opamiętałem i

6) osiągnąłem sukces, pojechałem na mistrzostwa, trafiłem do super klubu, strzeliłem sto goli

więc nie zapominajcie:

7) nigdy się nie poddawajcie/ ciężko pracujcie/ uczcie się na moich błędach/ róbcie to co kochacie/ miłość ocala.

koniec.

Dziękuję, poproszę 39,90 zł, jak na czytnik, to trochę mniej.

Na tle tych wszystkich papierowych komunałów dość ciekawie prezentują się (auto)biografie polskich piłkarzy urodzonych w latach 70-tych. Z jednej strony, to pokolenie bez spektakularnych sukcesów sportowych, raczej bliższa im etykietka generacji zmarnowanych szans. Nie silą się więc zwykle na heroiczny epos, opiewający zdobycie futbolowego Olimpu. Z drugiej zaś strony, to właśnie oni doświadczyli pełni przemian społecznych zachodzących na przełomie lat 80-tych, 90-tych i 2000-ych: od komuny w czasach juniorskich, po kolorową transformację, po zderzenie z zagranicą. Dlatego też książki Onyszki, Króla, Kałużnego, Sypniewskiego czy nawet Kowalczyka są dla mnie o niebo bardziej interesujące niż kolejne tomiszcza na temat Messiego albo Lewandowskiego.

Ale wróćmy do Onyszki. Ta pozycja posiada wszystko to, co powinna posiadać krwista opowieść o piłkarskim światku - bebechy, informacje z pierwszej ręki, spojrzenie pod podszewkę. Prawdziwa uczta dla kibica, który chce dowiedzieć się czego więcej niż papka serwowana z gazet. Kilka próbek twórczości na temat Lecha i Widzewa.

W Lechu poznałem też Waldka Krygera, fana leków homeopatycznych. Wciąż mi powtarzał, że jeśli zacznę je brać, moje interwencje będą lepsze. Chyba nawet coś kupiłem, ale nie pamiętam, by szczególnie mi pomogło. [s. 132]

Najbardziej narwanym zawodnikiem Widzewa był Maciek Terlecki. Tejpował dłonie, by były lepiej ukrwione. Na treningach atakował wślizgami, w tunelu krzyczał jak orangutan. Wydzierał się na wszystkich, był przepełniony agresją, nikt nie rozumiał, po co i dlaczego/ [s. 136]

Do Smudy Grajewski zazwyczaj zwracał się per "głąbie". [s. 137]

I jeszcze wiele podobnych spostrzeżeń, również na temat innych klubów.

Dodatkowo jednak Onyszko, ani chybi za sprawą również Izabeli Koprowiak, dzieli się wieloma - niemal socjologicznymi! - spostrzeżeniami, na temat tego, jak funkcjonuje życie społeczne. Najbardziej wciągnęły mnie jego spostrzeżenia na temat Danii.

Gdy facet otwiera im drzwi, uznają to za obelgę. Podczas podróży samolotem zobaczyłem kiedyś drobną dziewczynę, która siłowała się z walizką. Chciałem jej pomóc włożyć ten podręczny bagaż do luku. Spojrzała na mnie jak na ostatniego chama i się obraziła [s. 37]

Duńska kultura jest inna. Kobiety w tym kraju chcą być całkowicie niezależne, wyzwolone. Nie do końca mi to odpowiada. (…) Dunki nie chcą być postrzegane jako słabsza płeć. Seks nie jest tam tematem tabu. Poderwanie Dunki to również nic trudnego, zwłaszcza gdy jest się popularnym, jak ja wówczas [s. 37-38].

W ogóle fascynujące dla mnie były wywody autora na temat roli mężczyzn i kobiet, ich kulturowych cech i miejsca w świecie. Jest tego w książce naprawdę dużo, a jawi się to wszystko szczególnie interesująco w kontekście skazania golkipera za pobicie żony. Bramkarz w pewnym momencie stwierdza:

Striptiz jest ok, ale burdele mnie nie kręcą. Może to i wygodny sposób, ale nie wiąże się z tym żadne wyzwanie: idziesz, płacisz, kobieta musi robić wszystko, czego sobie zażyczysz. Co w tym podniecającego? Co innego podryw w klubie: spojrzenie, uśmiech, zastanawiasz się, kiedy podejść, co powiedzieć. Przyglądasz się, działasz, zdobywasz. Jesteś zwycięzcą [s. 144].

I jeszcze na zakończenie - jak na rasowego samca alfa i zarazem osobę, która straciła pracę ze względu na to, że publicznie zadeklarowała "niechęć" do gejów przystało, Onyszko poświęca również sporo miejsca... No, sami zobaczcie czemu:)

Czasem można było jednak poczuć się w ich towarzystwie dość niekomfortowo… Nie przypadkiem mówią, że faceci z tamtego regionu mają czym się pochwalić. Utaka był tego najlepszym dowodem. W szatni – wiadomo – wszyscy chodzą na golasa. A jak Murzyn się rozbierze, reszta nie czuje się zbyt pewna siebie. Wchodząc do basenu, musiałem się najpierw porządnie rozgrzać, żeby nie było wstydu się przy nim pokazać. Najpierw myłem się w tym jednym, konkretnym miejscu, potem, już odważniejszy, stawałem przed Utaką. ‚Zobacz, nie jest tak najgorzej’ – mówiłem i zaczynaliśmy się ganiać po szatni z nagimi ‚szablami’. Ależ on miał zaganiacza… [s. 153].

Oczywiście to nie jest tak, że książka skupia się wyłącznie na sprawach płciowych albo innych szeroko rozumianych społecznych poboczach. Akurat im jednak poświęcono w niej wyjątkowo dużo miejsca. A to zaś - w mojej ocenie - czyni ją szczególnie interesującą.

Wizja świata, którą roztacza Onyszko, z pewnością nie wszystkim przypadnie do gustu (ja akurat zaliczam się do tej grupy, którym zdecydowanie nie przypadła), ale warto się z nią zapoznać, bo jest - moim odczuciu - bardzo autentyczna, w przeciwieństwie do PR-owych projekcji pojawiających się w większości pozostałych książek.

Jeśli miałbym więc zarekomendować komuś tylko jedną (auto)biografię polskiego piłkarza, to - wiedząc, że jest jeszcze kilka innych naprawdę dobrych - zarekomendowałbym właśnie tę.

Onyszko pojawił się na naszym blogu jeszcze tutaj, tutaj i tutaj.

P.

piątek, 12 stycznia 2018, badzi

Polecane wpisy

  • Ślizgawka w tropikach

    Dokładnie 10 lat temu rosyjski kurort Soczi został wybrany gospodarzem Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2014 roku. Właśnie 4 lipca 2007 roku w głosowaniu podcza

  • Socjologia sportu - red. Honorata Jakubowska i Przemysław Nosal

    Niezręcznie jest w pisać o książkach, które się współtworzy. Tym razem jednak nie ima się mnie nieśmiałość. Z jednej bowiem strony, to dzieło zbiorowe, powołane

  • Co czytać o futbolu w Afryce?

    Korzystając z przerwy w Pucharze Narodów Afryki warto sięgnąć po dwie - niemłode już - książki adresowane do każdego fana futbolu z Czarnego Lądu. Pierwsza to "